Eerst wennen, daarna verplicht
De beslissing is genomen door het Motocross Permanent Bureau, bestaande uit FIM-president Jorge Viegas en Infront Moto Racing-topman David Luongo. Zij hebben bepaald dat het gebruik van een goedgekeurd airbagsysteem in 2027 nog ‘sterk wordt aanbevolen’. Vanaf het seizoen 2028 verandert dat advies in een harde verplichting.
De maatregel geldt voor de FIM Motocross World Championships MXGP, MX2 en WMX, plus de jaarlijkse Motocross of Nations. Bovendien beperkt de verplichting zich niet tot de wedstrijden. De airbag moet tijdens alle activiteiten op de baan correct worden gedragen en vastgemaakt.
Aan het begin van iedere trainings-, kwalificatie- of racesessie moet het systeem aantoonbaar functioneren. Bij twijfel heeft de technisch directeur van de FIM het laatste woord.
Niet zomaar een straat-airbag
Rijders kunnen straks niet simpelweg ieder willekeurig airbagvest aantrekken. De FIM staat twee soorten systemen toe. Dat kan een speciaal voor offroadgebruik gehomologeerde airbag volgens de nieuwe standaard FRHPab-01 zijn, of een systeem dat door de FIM geschikt is verklaard voor categorie 3: motocross.
De definitieve FRHPab-01-homologatiestandaard moet voor het einde van 2026 worden gepubliceerd. Fabrikanten weten daardoor aan welke eisen hun bescherming moet voldoen voordat de overgangsperiode in 2027 begint.
Volgens de bestaande technische regels moet de fabrikant bovendien verklaren dat het detectie-algoritme specifiek is aangepast aan de betreffende discipline. Een airbag die goed werkt op straat of op een glad circuit is daarmee niet automatisch geschikt voor gebruik op een motocrossbaan.
Crash herkennen tussen de sprongen
Dat onderscheid is belangrijk. Een motocrosser wordt tijdens normaal gebruik al blootgesteld aan bewegingen die een straatsysteem mogelijk als een ongeval zou kunnen interpreteren. Denk aan harde landingen, een flinke zwieper van de achterkant, een scrub over een jump of een vrijwillige afstap wanneer de motor besluit een andere route te nemen.
Het systeem moet al die bewegingen kunnen onderscheiden van een echte valpartij. Tegelijkertijd mag het niet zo terughoudend zijn afgesteld dat de airbag pas wakker wordt wanneer de rijder al in het hekwerk hangt. Precies daarin zit de grote technische uitdaging van een goed werkende offroad-airbag.
Alpinestars liet in 2024 al een preproductieversie van zijn autonome Tech-Air MX-systeem zien tijdens de Grand Prix van Vlaanderen in Lommel. Het merk werkte naar eigen zeggen ongeveer tien jaar aan de ontwikkeling. Het systeem beschermt onder meer de schouders, borst en rug en werd aanvankelijk beschikbaar gesteld aan ondersteunde professionele rijders voor gebruik tijdens trainingen en tests.
Airbag vervangt protector niet
De komst van de airbag betekent niet dat de traditionele lichaamsbescherming verdwijnt. Een goedgekeurde borst- en rugprotector blijft verplicht. De airbag vormt daar een extra beschermingslaag bovenop of wordt geïntegreerd in een kledingstuk dat eveneens aan de geldende protectornormen voldoet.
Opvallend is dat de huidige FIM-reglementen het combineren van een airbag met een neckbrace juist verbieden. Volgens de bond zijn beide systemen niet met elkaar verenigbaar. Rijders die jarenlang bij een nekbrace hebben gezworen, zullen dus een keuze moeten maken zodra zij met een airbag gaan rijden.
Dat kan nog een interessant discussiepunt worden. Niet alleen de beschermende werking telt, maar ook bewegingsvrijheid, ventilatie, gewicht en draagcomfort. In een sport waarin rijders zichzelf gedurende een manche al behoorlijk gaar weten te koken, is ieder extra kledingstuk voelbaar.
Twee jaar om praktijkervaring op te doen
De stapsgewijze invoering geeft rijders, teams en fabrikanten een volledig seizoen om ervaring op te doen. In 2027 kunnen systemen in wedstrijdomstandigheden worden getest, kunnen detectie-algoritmen verder worden verfijnd en kan duidelijk worden hoe teams omgaan met geactiveerde airbags, controles en eventuele vervangingen tussen de sessies.
De eerste aankondiging van de FIM geeft nog geen antwoord op praktische vragen zoals de kosten, het opnieuw gebruiksklaar maken na activering en de precieze controleprocedure. Ook eventuele sancties bij een defect systeem moeten nog in de definitieve sportieve en technische reglementen worden vastgelegd.
De richting staat echter vast. Na de helm, laarzen, handschoenen en borst- en rugbescherming wordt ook de airbag vaste uitrusting van de mondiale motocrosstop. Vanaf 2028 moet aan het starthek dus niet alleen de rijder volledig opgeladen zijn.
