Wereldprimeur van 96 miljoen dollar
Toen de regering van South Australia in februari bekendmaakte dat de Australische MotoGP vanaf 2027 van Phillip Island naar Adelaide verhuist, lag de nadruk vooral op die historische verhuizing. Met de nu vrijgegeven projectdocumentatie wordt duidelijk hoeveel er achter de schermen nodig is om MotoGP midden in een stad mogelijk te maken.
Voor 96 miljoen Australische dollar wordt een nieuw stratencircuit aangelegd dat delen van het historische Adelaide Grand Prix Circuit combineert met volledig nieuwe secties. Volgens de overheid wordt het de eerste MotoGP Grand Prix ter wereld op een stratencircuit in een stadscentrum. Vanaf november 2027 wordt dezelfde infrastructuur ook gebruikt voor de bp Adelaide Grand Final van de Supercars en vanaf 2028 voor een etappe van de Tour Down Under.
De South Australian Motor Sport Board (SAMSB) is verantwoordelijk voor het circuitontwerp en de organisatie van de motorsportevenementen. Het Department for Infrastructure and Transport (DIT) realiseert het circuit en de bijbehorende infrastructuur namens SAMSB. De bouw moet in december 2026 beginnen.
Oud Adelaide keert terug
Het definitieve circuit meet 4,13 kilometer en telt vijftien bochten. Daarbij worden bekende delen van het Formule 1-circuit uit de jaren tachtig en negentig opnieuw gebruikt. Stag Corner, Rundle Road, Brewery Bend en Dequetteville Terrace keren allemaal terug.
De stadiumsectie in Victoria Park/Pakapakanthi wordt opnieuw ingericht en krijgt een nieuwe start-finishlijn. De tijdelijke pitbuilding verhuist daarbij vanuit het midden van het park naar Fullarton Road.
Na de aangepaste Senna Chicane volgt een compleet nieuwe snelle en vloeiende sectie richting Stag Corner. Vervolgens komt Brewery Bend terug, waarna de MotoGP-machines Dequetteville Terrace opdraaien.
Daar wacht een recht stuk van maar liefst 900 meter. Volgens de officiële simulaties moeten de MotoGP-machines daar 343 km/u kunnen halen. Voor de Supercars wordt ongeveer 265 km/u verwacht. Aan het einde wordt hard geremd voor een nieuw ontworpen hairpin.
Ook de historische Heritage Grandstand krijgt opnieuw een hoofdrol. Vanuit Wakefield Road loopt het circuit langs de tribune naar de laatste bocht en vervolgens de nieuwe pitstraat op. Daarmee komt het racegeweld veel dichter bij de oude tribune dan in eerdere ontwerpen.
Niet hetzelfde circuit voor MotoGP en Supercars
Een interessante technische complicatie is dat MotoGP en Supercars verschillende eisen stellen. Daarom krijgen beide kampioenschappen niet overal exact dezelfde baan.
De races worden op afzonderlijke weekenden in november gehouden. Tussen beide evenementen worden barriers verplaatst en enkele bochten voor Supercars anders uitgelijnd. De totale footprint van het circuit blijft echter gelijk.
Het ontwerp kwam tot stand in nauwe samenwerking tussen SAMSB, de FIM, MotoGP en Supercars Australia. Ook voormalig 125cc- en 250cc-wereldkampioen en huidig MotoGP Safety Advisor Loris Capirossi leverde specialistische input. Aan de Supercars-kant vervulde vijfvoudig kampioen Mark Skaife die rol.
Uitloopstroken bepalen het ontwerp
Juist de veiligheidseisen voor MotoGP verklaren waarom een ogenschijnlijk eenvoudig stratencircuit zo’n ingrijpend project wordt. Een moderne MotoGP-baan heeft veel meer nodig dan asfalt tussen betonnen muren.
Op verschillende plaatsen komen daarom grote asfalt- en graveluitloopstroken. Waar mogelijk blijven die binnen de bestaande weg, maar op sommige plekken lopen ze door in de Adelaide Park Lands. Daar probeert het ontwerp de gevolgen voor belangrijke bomen en vegetatie zoveel mogelijk te beperken.
Buiten de motorsportevenementen verdwijnen de zichtbare gevolgen daarvan grotendeels: graveluitloopstroken in de Park Lands worden dan weer met gras bedekt. Daarnaast komen op strategische plekken airfences voor harde obstakels.
Het bomenvraagstuk
Daarmee komen we bij een van de gevoeligste onderdelen van het project. In het gebied rond het circuit staan momenteel 8.895 bomen. Volgens de overheid blijft 95 procent daarvan onaangetast.
Voor de aanleg moeten naar verwachting 377 bomen verdwijnen. Daarvan kwalificeren 42 als ‘significant’. Nog eens 88 bomen worden volgens advies van boomdeskundigen naar andere locaties binnen het park verplaatst. Bij 22 bomen moet aanvullend ondergronds onderzoek uitwijzen of behoud mogelijk is.
Dat verklaart ook een belangrijke wijziging ten opzichte van het eerste ontwerp uit februari. Het gedeelte tussen de Senna Chicane en Bartels Road is verlegd om een laan met belangrijke gombomen langs Wakefield Road te behouden. Daarmee blijft eveneens de Glover Playspace op de hoek van East Terrace en Wakefield Street behouden.
De nieuwe lijn raakt daardoor wel een gebied met voornamelijk olijfbomen in King Rodney Park/Ityamai-itpina. Die bomen zijn, anders dan enkele historische olijfgaarden in North Adelaide, niet beschermd als erfgoed.
Voor iedere gekapte boom tien nieuwe
South Australia probeert de bomenkap ruimschoots te compenseren. Voor iedere verwijderde boom worden tien nieuwe bomen aangeplant. Volgens de berekening van de overheid resulteert dat uiteindelijk in een netto toename van minimaal 3.393 bomen in de Adelaide Park Lands.
Het gaat bovendien niet om kleine zaailingen. De nieuwe bomen worden aangeplant als volwassen plantmateriaal van 45 tot 200 liter. Daarnaast komen er meer dan 123.000 nieuwe onderbeplantingen. Daarbij ligt de nadruk op inheemse soorten, biodiversiteit, grote toekomstige boomkronen en locaties waar extra groen de stedelijke hitte kan verminderen.
Los daarvan trekt de regering samen met de Conservation Council of South Australia nog eens 15 miljoen Australische dollar uit voor vergroening, rewilding en herstel van biodiversiteit in de Adelaide Park Lands.
Zelfs een vlinder speelt een rol
Hoe gedetailleerd het ontwerp inmiddels is, blijkt uit de aandacht voor de inheemse graslanden van Victoria Park/Pakapakanthi en het leefgebied van de Chequered Copper butterfly.
Een deel van het bestaande beschermde grasland binnen Key Biodiversity Area 1 moet wijken vanwege de veiligheidsvoorzieningen van het circuit. Dat oppervlak wordt volledig vervangen. Bovendien wordt het biodiversiteitsgebied met nog eens 180 vierkante meter uitgebreid, waardoor volgens het project uiteindelijk meer inheems grasland overblijft dan voor de aanleg. Er wordt tevens onderzocht of bestaande grassen naar het nieuwe gebied kunnen worden verplant.
Bomen en begroeiing die moeten verdwijnen worden vooraf gecontroleerd op dieren en leefplaatsen. Indien nodig worden dieren door specialisten verplaatst. Hout van verwijderde inheemse bomen wordt waar mogelijk opnieuw gebruikt voor bijvoorbeeld nieuwe habitats, landschapsinrichting, speelvoorzieningen of kunst.
Van pitstraat naar park
Opvallend is bovendien hoeveel van de nieuwe infrastructuur buiten de raceweekenden een totaal andere functie krijgt.
De tijdelijke pitbuilding verhuist naar Fullarton Road. Het verharde terrein dat daarvoor nodig is, wordt buiten de evenementen een openbare recreatieruimte. Gravelbakken worden groenvoorzieningen en delen van het circuit gaan simpelweg dienstdoen als wandel- en fietspad.
Er komt onder meer een verbeterde oost-westverbinding voor voetgangers en fietsers, terwijl het circuit tussen Wakefield Road en Bartels Road zelf onderdeel wordt van het Shared Use Path-netwerk. Ook komen nieuwe oversteekvoorzieningen bij Wakefield Road en Bartels Road.
Voor sporters wordt een 1,2 kilometer lang vrijliggend criteriumcircuit aangelegd voor wielerwedstrijden, trainingen en Pedal Prix. Daarnaast komen er een hardloopronde van 2 kilometer in Victoria Park en een route van 5 kilometer door de oostelijke Park Lands. Voor de historische tribune wordt het voetbalveld vernieuwd en van verlichting voorzien.
Vanaf 2028 krijgt het circuit nóg een functie. Dan moet de Tour Down Under er een etappe rijden. Ook andere evenementen profiteren van nieuwe aansluitingen voor elektriciteit en water, waaronder de Adelaide Fringe-locaties Gluttony en Garden of Unearthly Delights. Zelfs het Adelaide Equestrian Festival krijgt een nieuwe hindernis die tijdelijk met water gevuld kan worden.
Racen op historische grond
De locatie heeft sowieso een lange geschiedenis met sport. De Adelaide Park Lands werden in 1837 door Colonel William Light ontworpen als een groene gordel van 930 hectare rond de stad.
Victoria Park/Pakapakanthi heeft zelfs een motorsportgeschiedenis die voorafgaat aan de uitvinding van de auto. Al in 1846 lag hier een paardenrenbaan en tot 2008 werden er paardenraces gehouden. De Kaurna-naam Pakapakanthi betekent toepasselijk genoeg ’to trot’.
Die geschiedenis wordt bewust in het nieuwe ontwerp betrokken. De Heritage Grandstand komt opnieuw aan het hart van de actie te liggen. Buiten de races bevinden zich ervoor het vernieuwde voetbalveld en de nieuwe wielerbaan, terwijl het tijdelijke pitgebied weer voor de gemeenschap beschikbaar komt.
Ook het Aboriginal-erfgoed speelt een rol. DIT werkt samen met de Kaurna Yerta Aboriginal Corporation. Bestaande culturele kunstwerken zoals Place of Reflection en Ngadlu Padninthi Kumangka – We Walk Together blijven behouden.
Milieuvergunning ondanks eigen positieve beoordeling
Interessant is ook de juridische kant. Voor het project loopt een Environmental and Heritage Impact Assessment. Daarbij worden niet alleen natuur en erfgoed onderzocht, maar ook onder meer grondstromen, herstelmaatregelen en de mogelijke gevolgen voor fauna.
De projectorganisatie heeft daarnaast zelf onderzocht of de aanleg significante gevolgen kan hebben voor zaken die onder de federale Environment Protection and Biodiversity Conservation Act vallen.
De uitkomst daarvan is opvallend: volgens de eigen beoordeling is een significante impact onwaarschijnlijk en zou formele verwijzing naar de federale minister daarom niet noodzakelijk zijn. Toch heeft het projectteam besloten die procedure vrijwillig te starten, zodat de federale minister zelf kan bepalen of verdere beoordeling of goedkeuring nodig is.
Voor de daadwerkelijke werkzaamheden vormt daarnaast de South Australian Motor Sport Act uit 1984 het juridische kader. Tijdens de bouw moeten onder meer geluid, trillingen, stof, nachtwerk, vegetatie en cultureel erfgoed via aparte beheerplannen worden gecontroleerd.
Tien dagen tussen MotoGP en Supercars
En dan is er nog een praktisch probleem: Adelaide moet na de MotoGP-race in korte tijd worden omgebouwd voor Supercars.
De definitieve data zijn nog niet vastgesteld, maar de organisatie gaat momenteel uit van ongeveer tien dagen tussen beide evenementen. In die periode moeten niet alleen barriers en enkele bochtenconfiguraties worden aangepast, maar moet de stad ook zoveel mogelijk bereikbaar blijven.
Bartels Road moet tussen de evenementen openblijven. Daarnaast onderzoekt men of Dequetteville Terrace op werkdagen tussendoor weer kan worden vrijgegeven. Er komen extra bussen en de sluiting van de O-Bahn-tunnel tussen Hackney Road en East Terrace moet beperkt blijven tot de dag voor een evenement en de daadwerkelijke racedagen. Ook wanneer die tunnel dicht is, blijven de O-Bahn-bussen rijden via een alternatieve route.
Nog niet helemaal definitief
Ondanks alle renders en technische details is het ontwerp formeel nog niet volledig afgerond. De bevolking kan tot 20 september 2026 om 23.59 uur reageren op het circuitontwerp, de nieuwe openbare ruimtes en de plannen voor bomen en vegetatie. Die reacties worden meegenomen in het definitieve detailontwerp.
Dat is een belangrijke nuance. Wat nu is gepresenteerd, is veel concreter dan het eerste ontwerp uit februari, maar tijdens de verdere uitwerking kunnen nog details veranderen.
Wat inmiddels wel duidelijk is: Adelaide legt niet simpelweg wat asfalt neer om Phillip Island te vervangen. Voor de komst van MotoGP wordt een aanzienlijk deel van de oostelijke Adelaide Park Lands opnieuw ingericht. Het resultaat moet tegelijk een 343 km/u snel MotoGP-circuit, een Supercars-baan, wielerparcours, hardloopgebied, recreatiepark en evenementenlocatie worden.
En juist daarin zit misschien wel het meest ambitieuze deel van het hele project: een circuit dat een paar weekenden per jaar volledig in het teken van topsport staat, maar de overige tijd zo weinig mogelijk als circuit moet aanvoelen.
