aerodynamische wapenwedloop
De directe aanleiding is een nieuwe patentaanvraag van QJMotor. Daaruit blijkt dat de Chinese fabrikant werkt aan een geavanceerd systeem met beweegbare winglets. Op de tekeningen is de neus van een sportmotor te zien met aan weerszijden grote vleugels. Veel interessanter is echter wat die vleugels kunnen.
De winglets kunnen niet alleen automatisch van hoek veranderen, maar ook onafhankelijk van elkaar worden aangestuurd. Het systeem houdt continu in de gaten wat de motorfiets doet en past vervolgens de stand van de linker- en rechtervleugel afzonderlijk aan.
Daarvoor kan de elektronica gebruikmaken van informatie die een moderne sportmotor toch al verzamelt. Denk aan gegevens van de IMU over acceleratie, vertraging, pitch, roll en yaw, aangevuld met informatie over snelheid, gasstand en remdruk. Op basis daarvan kan het systeem de aerodynamica continu aanpassen aan de situatie.
Veel meer dan alleen downforce
Daarmee gaat actieve aerodynamica een flinke stap verder dan de inmiddels bekende vaste winglets. Tijdens hard accelereren kunnen beide vleugels bijvoorbeeld zo worden aangestuurd dat ze extra druk op de voorzijde genereren. Daardoor blijft het voorwiel beter aan de grond en hoeft de elektronica in theorie minder snel het motorvermogen terug te schroeven.
Bij hard remmen kan de stand opnieuw veranderen. De winglets kunnen dan niet alleen extra druk op het voorwiel genereren, maar tegelijkertijd als een soort luchtrem fungeren. Volgens de patentdocumenten heeft QJMotor zelfs nagedacht over een aparte strategie voor noodstops.
Het wordt echter pas écht interessant zodra de motor een bocht induikt. Omdat de linker- en rechterwinglet onafhankelijk van elkaar kunnen bewegen, kan het systeem met asymmetrische vleugelstanden werken. Daarbij kan de elektronica rekening houden met onder meer de hellingshoek en de snelheid waarmee de motor om zijn lengteas beweegt.
In theorie kunnen de winglets daardoor niet alleen voor extra downforce zorgen, maar ook actief invloed uitoefenen op het gedrag van de motor tijdens het insturen. Daarmee zijn het niet langer simpelweg aerodynamische hulpmiddelen, maar worden ze feitelijk onderdeel van het actieve rijwielgedeelte.
CFMOTO zette de eerste stap
QJMotor is bovendien niet de eerste Chinese fabrikant die deze kant op denkt. CFMOTO presenteerde op de V4 SR-RR al een systeem waarbij de enorme winglets aan weerszijden van de neus onafhankelijk van elkaar kunnen bewegen. Ook op de verder ontwikkelde prototypes van de 210 pk sterke V4-superbike is die actieve aerodynamica behouden gebleven.
De V4 SR-RR is sowieso een uitstekend voorbeeld van hoe snel de Chinese motorindustrie zich ontwikkelt. CFMOTO ontwikkelde een eigen V4 met meer dan 200 pk, experimenteert met actieve aerodynamica en noteerde tijdens tests inmiddels een topsnelheid van ruim 315 km/u.
Dat zijn geen specificaties meer waarmee je probeert een betaalbaar alternatief voor een Europese of Japanse motorfiets te bouwen. CFMOTO wil zich rechtstreeks meten met Ducati, BMW, Aprilia, Honda, Yamaha en Kawasaki.
En nu lijkt QJMotor dezelfde richting in te slaan.
Niet langer in de slipstream
Dat maakt deze patentaanvraag veel interessanter dan alleen het zoveelste setje winglets op een superbike. Jarenlang was de Chinese motorindustrie vooral bezig met het verkleinen van de achterstand op Japan en Europa. Techniek die elders al gemeengoed was, vond vervolgens zijn weg naar steeds betere en aantrekkelijkere Chinese motorfietsen.
Dat beeld begint inmiddels behoorlijk te kantelen.
Natuurlijk wordt er in China nog altijd goed gekeken naar wat de gevestigde fabrikanten doen. Andersom gebeurt dat overigens net zo goed. Het grote verschil is dat Chinese merken tegenwoordig zelf enorme bedragen in ontwikkeling steken en steeds vaker technologie laten zien waarvoor bij de traditionele fabrikanten nog nauwelijks een direct equivalent bestaat.
Actieve aerodynamica is daarvan misschien wel het beste voorbeeld. Europese fabrikanten als Ducati, BMW en Aprilia hebben de afgelopen jaren een enorme aerodynamische wapenwedloop ontketend. Hun superbikes kregen steeds grotere en geavanceerdere vaste winglets, rechtstreeks afgeleid van de racerij.
Maar terwijl de gevestigde orde vooral verder sleutelt aan vaste aerodynamica, zetten CFMOTO en QJMotor inmiddels in op de volgende stap: actieve aero die zich tijdens het rijden aan de omstandigheden kan aanpassen.
Van volgen naar de toon zetten
Daarmee ontstaat een interessante situatie. Ducati heeft de aerodynamische revolutie in de MotoGP grotendeels aangejaagd en fabrikanten als BMW en Aprilia hebben die ontwikkeling naar straatmotoren vertaald. Toch zijn het nu juist Chinese fabrikanten die lijken te proberen de volgende technologische stap te zetten.
CFMOTO heeft zijn systeem al daadwerkelijk op een rijdende V4 SR-RR laten zien. QJMotor heeft nu een eigen systeem gepatenteerd, waarbij de linker- en rechterwinglet onafhankelijk kunnen worden aangestuurd.
Dat wil overigens niet zeggen dat de Chinezen de strijd al hebben gewonnen. Een prototype en een patent zijn nog geen productiemotor. Bovendien beschikken de gevestigde Europese en Japanse fabrikanten over tientallen jaren ervaring met het ontwikkelen van high-performance motorfietsen.
Maar het feit dat we die kanttekening überhaupt moeten maken, zegt misschien al genoeg.
De rollen draaien langzaam om
Waar Chinese fabrikanten tien jaar geleden vooral probeerden de achterstand op Japan en Europa in te halen, wordt de vraag inmiddels steeds vaker op welke gebieden ze de gevestigde orde juist voorbij kunnen steken.
De actieve aerodynamica van CFMOTO en QJMotor is daar een treffend voorbeeld van. Niet omdat beweegbare vleugels morgen noodzakelijkerwijs de nieuwe standaard worden, maar omdat Chinese fabrikanten inmiddels bereid zijn technologie te ontwikkelen waarmee ze niet langer simpelweg aansluiten bij de rest.
Ze proberen zelf de richting te bepalen.
En als CFMOTO en QJMotor elkaar in deze technologische wapenwedloop blijven opjagen, zou de gevestigde orde zomaar eens degene kunnen zijn die straks goed moet kijken naar wat er in China gebeurt.
