Niet zomaar een aluminium cilinder
Yamaha introduceerde zijn DiASil-technologie in 2002 en was daarmee de eerste fabrikant die een volledig aluminium cilinder zonder gietijzeren voering of aanvullende coating in serieproductie wist toe te passen.
DiASil staat voor Die-cast Aluminium-Silicon. Door een speciale aluminium-siliciumlegering en een eigen gietproces te gebruiken, kan Yamaha de cilinderwand rechtstreeks als loopvlak voor de zuiger toepassen.
Dat levert verschillende voordelen op. De cilinders zijn lichter, voeren warmte beter af en beschikken over een hoge slijtvastheid. Bovendien zijn ze goed bestand tegen vastlopen en kunnen ze tegen relatief lage kosten worden geproduceerd.
Er zit alleen één addertje onder het gras: de samenstelling van het aluminium luistert bijzonder nauw.
Tot nu toe gebruikte Yamaha daarom uitsluitend nieuw geproduceerd aluminium voor zijn DiASil-cilinders. Gerecycled aluminium bevat doorgaans kleine hoeveelheden verontreinigingen die de metaalstructuur, oppervlakte-eigenschappen en corrosiebestendigheid kunnen beïnvloeden. Juist bij een cilinder waarvan het aluminium zelf het loopvlak vormt, is dat ongewenst.
Gerecycled aluminium zonder concessies
Yamaha heeft nu een gerecyclede aluminiumlegering ontwikkeld die dezelfde functionele eigenschappen biedt als de oorspronkelijke legering.
Daarvoor gebruikte de fabrikant thermodynamische berekeningen om de samenstelling van het materiaal te bepalen. Vervolgens werden uitgebreide laboratoriumtests en praktijktests met complete voertuigen uitgevoerd.
Daaruit bleek dat de nieuwe legering aan alle technische eisen voldoet. Ook de verdeling en grootte van de siliciumdeeltjes in de metaalstructuur zijn vergelijkbaar met die van nieuw aluminium. Dat is belangrijk voor de slijtvastheid en de eigenschappen van het cilinderloopvlak.
Bovendien kan Yamaha de gerecyclede legering verwerken met dezelfde productiemethoden als voorheen. Grote aanpassingen aan het productieproces zijn daardoor niet nodig.
Indonesië krijgt de primeur
De eerste DiASil-cilinders van gerecycled aluminium worden toegepast in woon-werkmodellen die Yamaha in Indonesië produceert. Daarna volgt een geleidelijke wereldwijde invoering.
Uiterlijk in 2030 moeten alle Yamaha-modellen die DiASil-cilinders gebruiken op de nieuwe legering zijn overgeschakeld.
Volgens Yamaha levert dat een jaarlijkse besparing van ongeveer 47.000 ton CO₂-uitstoot op. Het gaat daarbij om een schatting van de vermindering die wordt bereikt zodra de volledige omschakeling is afgerond.
Vervolg op groen aluminium
De ontwikkeling staat niet op zichzelf. In 2023 schreven we al dat Yamaha overstapte op groen aluminium, waarbij de fabrikant het gebruik van aluminium met een lagere CO₂-voetafdruk wilde uitbreiden.
Ditmaal gaat Yamaha een stap verder. Waar het destijds vooral draaide om de herkomst en de milieubelasting van de grondstof, heeft de fabrikant nu een gerecyclede legering ontwikkeld voor een onderdeel waaraan bijzonder hoge technische eisen worden gesteld.
Het past binnen Yamaha’s bredere doelstelling om in 2030 alle aluminiumgrondstoffen die het bedrijf in zijn belangrijkste productiefaciliteiten gebruikt, te vervangen door duurzamere alternatieven.
Uiteindelijk wil Yamaha in 2050 over de volledige toeleveringsketen klimaatneutraal opereren.
Dat een relatief klein onderdeel als een cilinder daarbij jaarlijks 47.000 ton CO₂ kan besparen, laat zien hoeveel verschil materiaalkeuze bij grootschalige motorfietsproductie kan maken.
