Test: Zero DSR Black Forest

Tekst: Alan Cathcart
Fotografie: Phil Hawkins

Van relatieve nichemarkt

We mogen met z’n allen nog zo verknocht zijn aan onze verbrandingsmotoren, maar met het groeiende aanbod dat bovendien constant verbetert, de uitbreiding van het netwerk van oplaadpunten en een constante reductie in laadtijden beginnen elektrische motoren steeds meer tot de verbeelding te spreken voor motorrijders die op zoek zijn naar een geschikt en betaalbaar persoonlijk vervoer dat ook nog eens milieuvriendelijk is. Tot het punt dat Amerikaanse industriële giganten als Harley-Davidson en Indian in de nabije toekomst elektrische motoren op de markt gaan brengen. Het is ongetwijfeld slechts een Vroeger kon je nog eens een scheet laten op de motor, zonder dat iemand dat merktekwestie van tijd voordat wat nu nog als relatieve nichemarkt wordt gezien een mainstream segment zal gaan worden in de motormarkt. Anderen zullen zeker gaan volgen, met Ducati CEO Claudio Domenicali al aangekondigd dat het Italiaanse merk in eigendom van de VW-Group momenteel aan E-modellen aan het werken is en BMW al sinds 2014 op die markt met de C Evolution E-Scooter – hoewel daar nog geen tekenen zijn van een E-motorfiets. BMW’s rivaal KTM heeft daarentegen al de Freeride E-XC elektrische Enduro, terwijl bij Honda de ontwikkeling bij partner Mugen is ondergebracht, die dit jaar de Isle of Man TT Zero race in 121,824 mph wist te volbrengen, ofwel 196,056 km/u. Gemiddeld, over 37 ¾ mijl afstand. 

Tot het moment dat de gevestigde orde mainstream E-modellen op de markt gaat zetten zal het in Californië gevestigde Zero Motorcycles de wereldwijde marktleider blijven in het E-bike segment, net als Tesla dat momenteel bij E-auto’s is. Zero, voorheen Electricross genaamd, is opgericht in 2006 door voormalig NASA engineer Neal Saiki, die het bedrijf startte in de garage van zijn huis in Scotts Valley, in de bossen boven de Pacific strandplaats Santa Cruz in het zuiden van Californië. In wat tot een 6.400 m2 fabriek is uitgegroeid blijft Zero jaar op jaar de modelrange uitbreiden, met een jaarlijkse groei in zowel productie als omzet van 40% - maar wel met een verrassende twist. “Afgelopen jaar ging Europa voor het eerst wat groei betreft de Verenigde Staten voorbij,” vertelt Zero CEO Sam Paschel. “Dit jaar groeien beide regio’s sterk, maar in Europa gaat het veel harder dan in de VS. Europa groeit met 55 tot wel 60%, tegen rond de 20% in de VS, waardoor beide markten wat aantallen betreft nu elkaar naderen. Dit is bij deze stille motoren wel even andersTegen het eind van het jaar zal het een fotofinish worden welke markt het grootste is, maar Europa is super belangrijk voor ons omdat het onze hardst groeiende regio is.”

Dit verklaart de beslissing de DSR ZR14.4 Black Forest Edition, het speciaal voor de Europese markt ontwikkelde model waarvan de eerste recent aan een Antwerpse dealer is uitgeleverd en die ik vanuit Scotts Valley op een zonnige lentedag door het naastgelegen Redwood Forest en langs de Pacific Coast Highway reed. Ontwikkeld op verzoek van Zero Europe directeur Umberto Uccenti, voormalig MV Agusta verkoopmanager. “We hebben dit model ontwikkeld om te voldoen aan de specifieke eisen van de Europese Adventure Touring rijders,” verklaart hij. “Onze klanten vragen al jaren om iets als dit. Een Zero rijden is de meest verbonden manier om je door de natuur te verplaatsen, met een traploze en stille aandrijving, en de DSR Black Forest
Van welke kant je 'm ook bekijkt

b, het is net alsof je naar een normale motor aan het kijken bent. Tandriem past lekker in het onderhoudsvrije plaatje

Instelbare vering alom, alleen zijn kaboutervingers wel een pre. Standaard is aan de korte kant

Onde de tankdop zit... juist. En de laadkabel is in de achterbrug weggewerkt verlengt dit door langere avonturen mogelijk te maken.” In 2018 zullen er nog geen 100 units worden gemaakt van het nieuwe model, dat in feite een aangekleed DSR model is (waarmee het dure en tijdrovende proces van homologatie niet nodig is geweest). Het model is in maart gelanceerd, voor het prijskaartje van € 22.350 in Nederland en België, tegen € 19.110 voor een standaard DSR. Mocht die prijs je afschrikken, bedenk dan wel dat daar tegenover dit motoren zijn die geen onderhoud vergen. Buiten de remmen, banden en de Gates aandrijfriem die elke 40.000 km moet worden vervangen hoef je nooit en bezoek te brengen aan je Zero dealer om de hoek (met 110 dealers in Europa – tegenover 85 in de VS – komen ze steeds dichter bij je in de buurt), tenzij je d’r voor een bakkie pleur en een praatje naar toe wilt gaan.

Als een milieuvriendelijk alternatief voor de BMW GS familie vertegenwoordigt de Black Forest een productieversie van de 2016 Zero DSR waarmee ik twee jaar geleden een trip van een week door het noorden van Californië heb gemaakt, vanaf zeeniveau aan de kust tot 2.400 meter hoogte in het Yosemite National Park en meer dan 200 mijl landinwaarts in het hart van de Sierra Nevada. Na in zes dagen in totaal 1.500 kilometer storingsvrij te hebben afgelegd en zonder ook maar een keer met een lege accu te hebben gestaan, maar juist te hebben genoten van het gemak van het rijden op een ‘aan-is-gaan’ motor met significante performance (en dan vooral acceleratie) en veel betere stuureigenschappen dan ik had verwacht – vooral met volle belading – was ik snel overtuigd dat Voordeel van een stille motor is wél dat je asociaal hard kunt knallen zonder dat iemand 't opmerktZero erin was geslaagd een praktische motor te ontwikkelen voor lange afstanden, evenals korte trips. Hoewel, je zult je trip wél strategisch moeten plannen, maar dat is allemaal onderdeel van de lol die je aan het toeren met een E-bike beleeft. 

De motor die ik echter tijdens die Grand E-Tour reed had echter een aantal compromissen voor wat betreft comfort en gemak, maar met de creatie van de Black Forest lijkt het alsof de Zero engineers mijn lijstje met opmerkingen hebben afgevinkt en de meeste van mijn bezwaren hebben opgelost. Vandaar de gemakkelijk afneembare Givi aluminium kofferset, met een topkoffer die ruimte biedt aan twee integraalhelmen. Daarnaast is er nu een broodnodig Givi windscherm, dat niet alleen goed oogt maar ook nog eens op snelheid genoeg windbescherming biedt voor iemand van 1.80 meter lengte, zonder dat je gek wordt van de windruis. Ook heeft de fiets nu een absoluut comfortabeler en beter ogend nieuw ontworpen zadel dat ogenschijnlijk ook meer ruimte biedt aan de duopassagier, goed ontworpen handkappen, een zogenaamd ‘Dual Sport Drop Bar’ stuur dat een meer relaxte zit biedt, een set LED mistlampen en een beschermrooster voor de koplamp. De Pirelli MT60 Dual-Purpose banden (19” voor, 17” achter) bieden uitstekende grip zowel op asfalt als onverhard en zijn ondanks het blokpatroon niet gehorig op straat – wat bij een geruisloze fiets als de Zero op weg naar z’n topsnelheid van 165 km/u zeker wel zou opvallen.

Naar mainstream segment

Nu heb ik de afgelopen acht jaar bij herhaling elk nieuw Zero product gereden en daarmee van dichtbij stap voor stap de ontwikkeling qua range en performance ervaren. Twee jaar geleden maakte het ontwikkelingsteam, dat sinds 2010 onder leiding van voormalig Buell hoofd engineer Abe Askenazi staat, een grote stap met de introductie van de elektromotor die ook de DSR Black Forest aandrijft, de Z-Force Interne Permanente Magneet (IPM) borstelloze motor, dat gekoppeld aan Zero’s in eigen huis ontwikkelde Denk zo dat die strandgasten geeneens doorhebben dat ik hier nu rijdaccupakket met verbeterde capaciteit resulteerde in een significante verbetering van range en laadcapaciteit. Volgens Zero levert de IPM configuratie het vermogen op hoge snelheid efficiënter, waardoor de motor minder warmte ontwikkelt en ook sneller afkoelt. Door de magneten naar de binnenkant van de rotor te verplaatsen, waar ze beter beschermd zijn tegen magnetische invloeden en de thermische effecten van de stator, nam de efficiëntie van het ontwerp toe. Bijkomend voordeel is ook dat er minder roterende massa is, wat zich vertaalt in een betere respons – net als een lichtere krukas bij een verbrandingsmotor sneller oppakt. 

Zero claimt dat haar geavanceerde cel-technologie de hoogste energiedichtheid heeft in de EV industrie – en dat is inclusief Tesla, wiens fabriek slechts 40 mijl ten noorden van die van Zero is gevestigd. Zero heeft de energiedichtheid jaar op jaar verbeterd met de steeds efficiëntere lithium-ion batterijen, wat de Black Forest een gecombineerd accupakket van maar liefst 18 kWh geeft. En daarmee de grootste actieradius van alle elektrische tweewielers op de markt, 262 km in de stad en 126 km op de snelweg bij een gemiddelde snelheid van 110 km/u alleen al voor het standaard 14.4 kWh accupakket, laat staan de 18 kWh upgrade. Zero’s geavanceerde lithium-ion batterijen zijn onderhoudsvrij en komen met vijf jaar garantie, ongeacht het kilometrage. Gecombineerd met de nieuwe, efficiëntere elektromotor die nu meer koppel (157 Nm constant – vergelijk dat maar eens met de 133 Nm van Kawasaki’s Ninja H2!) en meer vermogen (70 pk bij 5.300 tpm), en de 660-ampere controller die nodig is om dit om te zetten, is Beetje allroad moet ook offroad, dus...Zero’s Black Forest nu een emissievrije motor waarmee je eropuit kunt trekken – naar Verweggistan, niet alleen je dagelijkse woon/werk rit.

Elke Zero kan worden geladen met het standaard 110V/220V stopcontact zoals we ze wereldwijd overal kennen, maar om rijders de mogelijkheid te bieden om meer kilometers op een dag af te leggen biedt Zero een optionele 6kW snellader voor nog eens € 2.690 extra, die het mogelijk maakt om tot 6 keer sneller te laden dan met de standaard lader. De nieuwe snellader is compatible met het uitgebreide wereldwijde netwerk van Level 2 EV laadstations. Gecombineerd met de standaard lader wordt de laadtijd voor de ZF14.4 modellen met ongeveer 2 uur gereduceerd en heb je een range van 151 kilometer voor elk uur dat ‘ie is ingeplugd. Deze combinatie van een langere range en snellere laadtijd is wat toeren met de Black Forest mogelijk maakt. 

“Zero’s nieuwe 6kW snellader geeft rijders de mogelijkheid om sneller te laden bij het groeiende aantal van 14.000 Level 2 laadstations in de VS en wereldwijd,” zegt Abe Askenazi. “Dit houdt in dat rijders tijdens een koffiestop even 50 kilometer ‘benzine’ kunnen tanken, of volledig laden tijdens de lunch. Dit verandert de utiliteit van elektrische motoren compleet, door lange laadtijden te elimineren.” Een andere accessoire is de zogenaamde Power Tank, een extra batterij waarmee de standaard 14.4 kWh naar 18 kWh wordt vergroot, Dus je gooit drie ballen een voor een in de lucht, en dan?wat zich vertaalt naar een actieradius van 359 km in de stad of 180 km snelweg. Het is momenteel om een of andere reden echter niet mogelijk om zowel de snellader (door Zero Charge Tank genoemd) en de Power Tank beide te installeren, dus zal je een keuze moeten maken.

De Black Forest geeft je de keuze uit drie verschillende rijmodi welke goed zijn gekozen en met een begrensde topsnelheid van 110 km/u biedt de Eco modus een vriendelijke acceleratie met behoorlijk zware regeneratieve motorrem zoals in het display is te zien zodra je van het ‘gas’ afgaat, hoewel dit via je smartphone kan worden aangepast – net als bij alle andere Zero modellen kan het vermogen door middel van de Zero App worden aangepast. Sport is wat het zegt op het label, met een kwieke acceleratie en geen regenererende energie. Het stelt je in staat om snelheid te houden op een bochtige heuvelweg waar je geen momentum wilt verliezen door motorrem. Dan is er nog de Custom rijmodus,
Enkel schijfje voor hadden d'r best twee mogen zijn, maar er is altijd nog de 'motorrem'

Om eerlijk te zijn, een foto van een kleppendeksel of injectie-systeem vinden we toch sexier

Black Forest in een Notendop: beugels, LED mistlampen en een Givi kofferset die kan worden aangepast met de Zero App, de Black Forest die Zero voor me had klaargezet had gemaximaliseerde drive die ‘volgas’ het voorwiel van de grond wist te liften, in combinatie met maximale motorrem, wat prettig was op de bochtige wegen bergaf, of swingend door een serie S-bochten met bomen naast de weg. Het enige geluid dat de Zero bij lage snelheid maakte kwam vaag van banden en ketting, plus wat ingetogen gejank van de transmissie.

De Spaanse J.Juan remmen van de Zero waren op zich wel oké om mij alleen af te remmen, maar ik heb zo het idee dat de enkele 320 mm schrijf met tweezuiger remklauw voor en 240 mm schijf met een-zuiger remklauw achter marginaal is wanneer je met een duopassagier aan het rijden bent, zeker wanneer je alle drie de koffers hebt volgestouwd. Ik zou graag een tweede remschijf voor willen, op z’n minst als optie. En nu we toch bezig zijn: de gietaluminium zijstandaard is gevaarlijk kort – met een gevulde topkoffer wordt het voor de motor wel erg gemakkelijk om om te kukelen, zoals me bijna (met lege topkoffer) overkwam toen ik op de fiets wilde stappen. Mocht je 't echt te stil vinden, wasknijpers en spelkaarten bieden uitkomst. Deden we vroeger op de fiets alDe kofferset heeft plaatsnemen op het 843 mm hoger zadel er trouwens niet gemakkelijker op gemaakt, maar eenmaal genesteld is de zit wel erg comfortabel. 

De korte zijstandaard was een van de weinige puntjes van kritiek die ik twee jaar geleden had tijdens mijn E-tour die Zero niet heeft gefikst op de Black Forest, net als de setting van de achtershock. De 41 mm Showa voorvork weet alle oneffenheden mooi te absorberen, maar de achterkant voelt duidelijk te stug, alsof men een compromis heeft geprobeerd te maken tussen een rijder alleen en rijden met duo en volle bepakking. Showa heeft ook prachtige achtershock met los reservoir om de veervoorspanning te stellen en die moet Zero monteren in plaats van dit exemplaar. Daarnaast is cruise control eigenlijk ook een must en zou een aanduiding van buitentemperatuur ook aardig zijn. En als het niet te veel impact heeft op de range, dan is handvatverwarming ook een goede optie. De basis van de Black Forest is echter goed en tijdens mijn E-Tour had ik al ervaren dat 300 km per dag met een elektrische motor veel minder vermoeiend is dan met een verbrandingsmotor. Niet voor mij trouwens, ik geniet van het rijden in serene stilteDe afwezigheid van geluid, trillingen en warmte maakt echt een verschil als je een lange dag op de motor zit, naast het gemak dat je geen koppeling en versnellingsbak hoeft te gebruiken om de motor op toeren te houden, wat met name in stads verkeer vermoeiend is. Om nog maar te zwijgen over de zeer lage kosten van ‘tanken’.

Nog even over de remmen, dankzij het Bosch Gen 9 ABS dat standaard is voorzien kan een noodstop worden gemaakt zonder dat het voorwiel blokkeert. Hierdoor kun je dus zo hard knijpen als je wilt om de zelfs zonder belading of duo onvermijdelijk zware motor (de standaard DSR weegt 210 kg, Zero geeft echter geen gewicht op van de Black Forest versie met additionele kofferset – tel daar voor ’t gemak een kilo’tje of 10 bij op) tot stilstand te krijgen. De regeneratieve rem heeft twee verschillende standen – eentje die in actie komt wanneer je simpelweg het gas dichtdraait, wat daadwerkelijk aanvoelt als een motorrem en in het display afleesbaar is. Er is echter ook nog een sensor die monitort of je de voor- of achterrem gebruikt, wat nog eens resulteert in extra regeneratie en dit is wel een factor die meespeelt om de Zero tot stilstand te krijgen. Via de smartphone App kan de mate van regeneratie nog worden aangepast, of via de Custom rijmodus. 

Conclusie

De snelheid waarmee elektrische motoren zich aan het ontwikkelen zijn groeit exponentieel, hoewel dat geen verrassing zou moeten zijn – kijk naar je mobiele telefoon en denk even terug naar het pre-4G tijdperk pak ‘m beet 8 jaar terug, laat staan drie decennia, en waardeer de voorsprong die in elektronica en batterijen is gemaakt om dit mogelijk te maken. Als meest praktische allround E-motoren op de markt vertegenwoordigen Zero’s producten ongetwijfeld de benchmark voor andere toekomstige modellen, en in het geval van deze DSR Black Forest zijn het nu inderdaad fatsoenlijke motoren die toevallig een elektrische aandrijving hebben, in plaats van een verbrandingsmotor. Voor korte of lange ritten. 

Technische gegevens