Test: Benelli Leoncino Trail

Tekst: Ed Smits
Fotografie: Vincent Burger 

Ups en downs

Geen merk dat in z’n bestaan zoveel ups en downs heeft gekend als Benelli. Het merk werd in 1911 in het Italiaanse Pesaro opgericht (waarmee het een van de oudste, zo niet het oudste Italiaanse motormerk is) door de weduwe Teresa Benelli die na haar man te hebben verloren besloot het volledige familiekapitaal te investeren in de hoop dat dit een stabiele basis voor haar zes kinderen zou creëren. Na in de eerste wereldoorlog voornamelijk onderdelen voor Italiaanse machines te hebben gerepareerd Eigenlijk valt het nog best mee, die winter. 's ochtends wat langer wachten op licht, misschien ook even voordat de lucht warm en de weg droog is, maar dan heb je ook watwerd in 1919 de eerste motorfiets aan het publiek getoond. Een jaar later was het eerste in eigen huis ontwikkelde motorblok een feit, een 75cc tweetakt, dat in het frame van een fiets werd gemonteerd. Weer een jaar later, in 1921, was de eerste 98 cc Benelli een feit. 

Daarna ging het snel. In 1923 ging de jongste van de zes broers Tonino “De Verschrikkelijke” met een versie die speciaal voor competitie was ontwikkeld racen en wist in vijf jaar tijd vier keer het Italiaans kampioenschap te winnen met een Benelli 175: in 1927, 1928, 1930 met een versie met enkele bovenliggende nokkenas (SOHC), in 1931 met dubbele bovenliggende nokkenas (DOHC). Een lelijke crash luidde in 1932 het einde van zijn carrière in, maar hij had Benelli inmiddels wel als sportief merk op de kaart gezet. Op de vooravond van de tweede wereldoorlog maakte een Supercharged 250cc viercilinder nog z’n debuut, maar als gevolg van de vernietigende oorlog moest de productie tot 1949 worden gestaakt. 

Fast forward naar het eind van de vorige eeuw. Na de roerige jaren ’70 en ’80 werden de rechten op de naam Benelli in 1996 door de Italiaanse ondernemer Andrea Merloni opgekocht, die in Pesaro een nieuwe fabriek liet bouwen waar in eerste instantie scooters werden geproduceerd die een financiële basis moesten vormen voor de grootse plannen die Merloni op motorgebied had. Dat resulteerde in 1999 in de Tornado Tre Novecento, waarvan het motorblok door Franco Morini was ontworpen. Twee jaar later maakte de motor zijn debuut in het WK Superbike, met voormalig Grand Prix coureur Peter Goddard aan het stuur, weer twee jaar later werd de productie van de Tornado 900 daadwerkelijk opgestart en was de wederopstanding een feit. En ja oké, je bent ook weer op tijd klaar voor het donker wordt. Maar hé... des te meer tijd voor de borrel, de kachel en de chocomelDe Tornado 900 werd echter door veel kinderziektes geplaagd, net als de naakte TnT 1130 die wat later op de markt werd gezet. In 2005 werd de productie van Benelli opnieuw stilgelegd, waarna de merknaam Benelli werd overgenomen door de Chinese Qianjiang Groep, beter bekend als QJ.

Hoewel QJ vanaf het begin grootse plannen met Benelli heeft gehad, heeft het bij ons tot dit jaar geduurd voordat die nieuwe lijn aan modellen op de markt konden worden gebracht, doordat meer dan 10 jaar lang een importeur ontbrak. Waardoor we al die tijd sceptisch bleven over de nieuwe modellen die onder leiding van QJ al op de markt waren gezet. Tot nu, want met het in Frankrijk, België en Luxemburg, Portugal, Zwitserland en Nederland gevestigde Moteo 2Wheels beschikt Benelli nu in de Benelux weer over een importeur en wordt er volop aan een dealernetwerk gewerkt: 5-7 in Nederland en 10-15 in België. Naast het dealernetwerk heeft Moteo 2Wheels als speerpunten een snelle levering van onderdelen (een van de issues in het pre QJ-tijdperk) en het opzetten van een volledig accessoires programma.

Leeuwenwelpje

Tot zover de roemruchte geschiedenis van Benelli in een notendop, terug naar deze Leoncino Trail die in 2015 op de EICMA in Milaan als prototype werd onthuld en dit jaar daadwerkelijk op de markt is gezet. De gelijkenis tussen het prototype van destijds en het productiemodel van nu is zo enorm dat ik me afvraag waarom het in hemelsnaam nog drie jaar heeft geduurd, helemaal als ik na een
Klassiek met een vleugje modern, daar hoef je Italianen niets over uit te leggen

Komt het bekend voor? We zeggen Tornado Tre 2003. Net als de oorspronkelijke Leoncino, het leeuwenwelpje op 't voorspatbord

Made in China, maar dan met hart en ziel van een Italiaan

Serieuze shit, en dat voor 'maar' een A2 fietsje eerste rit vanaf de importeur de motor thuis parkeer. Want om maar meteen met de deur in huis te vallen: deze Leoncino Trail heeft me die eerste rit vanaf de eerste tot de laatste meter aangenaam verrast, maar daarover zometeen meer. 

Eerst weer even een duik in de geschiedenis, want de naam Leoncino heeft in het verleden een enorme betekenis voor Benelli gehad. In 1951 werd door Benelli de originele Leoncino 125cc gelanceerd, een model dat uit zou groeien tot een van de belangrijkste modellen die in de meer dan 100 jaar oude geschiedenis van het merk op de markt zouden worden gezet. Tussen 1951 en 1972 zouden er meer dan 50.000 Leoncino’s worden gebouwd. 

De nieuwe Leoncino heeft buiten die naam echter niets gemeen met het model dat inmiddels meer dan 65 jaar geleden door de Italianen op de markt werd gezet. Bijna niets, de enige overeenkomst is het leeuwenwelpje op het voorspatbord. Buiten dat staat hier dus geen reïncarnatie van het oorspronkelijke model, zoals Triumph met de Bonneville T120, Ducati met de Scrambler en Kawasaki met de Z900RS hebben gedaan (om er even een paar te noemen), maar een naakte Roadster waarbij Neo-retro styling met moderne techniek is vermengd en die in twee uitvoeringen op de markt is gezet: Leoncino en Leoncino Trail. De door ons gereden Trail versie onderscheidt zich door iets langere veerwegen (135mm i.p.v. 125mm voor, Nou is het wel de zóveelste scrambler, maar in dit seizoen is dat eigenlijk ook helemaal niet verkeerd55mm i.p.v. 51mm achter – helaas geeft Benelli alleen de lengte van de veerweg aan de achtershock op, niet aan het achterwiel), een gespaakt 19” voorwiel (17” bij de gewone versie), een iets langere wielbasis (1.470mm versus 1.460mm) en een iets hogere zithoogte van nu 835mm, waar dat bij de gewone Leoncino 815mm is. Het zadel zelf is trouwens buiten het patroon van de cover exact hetzelfde als dat van de Leoncino zelf. 

In tegenstelling tot de versie van de EICMA in Milaan (en zelfs op de officiële PowerPointpresentatie), heeft Benelli voor de uiteindelijke productieversie de stoere Continental TKC80 verruild voor Metzeler Tourance rubber en dat is zeker geen slechte keuze geweest. Natuurlijk, noppenprofiel is tegenwoordig helemaal hipster en cool, omdat het je het idee geeft dat je naar een motor kijkt waarmee je daadwerkelijk offroad kunt gaan, maar op straat is rijden met noppenbanden allesbehalve fijn. Met Tourance rubber zou je dat volgens Metzeler ook 500cc en dat zegt dan 'broem'. Zo grappig johnog een beetje kunnen doen, maar verder dan een gravelpad of onverharde weg zouden we niet gaan. Zeker niet nu de échte herfst in Nederland z’n intrede heeft gedaan en het in de bossen verraderlijk glad is. 

Het prachtige design van de Leoncino, met kenmerkende koplamp en achterlicht waarbij de LED’s net als bij Ducati’s Scrambler een lichtbuis vormen, minimalistisch kontje en fraai gevormde achterbrug met laaggeplaatste kentekenplaathouder, staat in schril contrast met het digitale LED display dat in mijn ogen afbreuk aan het ontwerp doet. Zoals op de gevoelige plaat (vooruit, sinds het digitale tijdperk: sensor) vastgelegd met alle controlelampjes brandend ziet het er helemaal niet onaardig uit, maar denk die lampjes weg en het wordt al meteen een stuk kariger. Net als de af te lezen functies zelf: links is de tankindicator, koelvloeistof temperatuur, buitentemperatuur (te switchen tussen Fahrenheit en Celsius) en tijd ondergebracht, terwijl in het rechtse ronde display de toerenteller, snelheidsmeter, odometer, dubbele tripmeters en een versnellingsindicator af te lezen zijn. 

En dat vind ik persoonlijk een gemiste kans, zeker gezien het prachtige fullcolour TFT display dat Benelli op de twee weken geleden op de EICMA in Milaan onthulde 752S en 502C heeft toegepast. Nu kan ik me voorstellen dat je van mening bent dat een al dan niet lelijk display wel het laatste is waar je een nieuwe motor op kunt afzeiken – niet in de laatste plaats omdat het ook nog eens een kwestie is van smaak, maar het is wél het onderdeel waar je elke keer op uitkijkt als je aan het motorrijden bent.

Gaan met die banaan

Goed, het display had wat mij betreft dus anders mogen zijn, maar het goede nieuws is wel dat dit meteen het enige is wat ik na een weekje sturen op de Leoncino Trail aan te merken heb. Sterker, deze prachtige Roadster (hadden we al gezegd dat je design echt wel aan Italianen overlaten kunt) heeft me zó aangenaam verrast dat het me geen enkel moment heeft gestoord dat het prachtige nazomerweer vlak
Fraaie spaakwielen, alleen daarom al zouden we voor deze Trail gaan. Remmen zijn prima voor elkaar, het ABS kan worden uitgeschakeld

Klinkt als een boxertwin. Hadden we al gezegd dat 'ie een fraaie achterbrug heeft?

Daar, dat pedaaltje. Dat kan zowel bij op- als terugschakelen zonder koppeling worden bediend.  Het blok voelt trouwens veel sterker dan je zou verwachtenvoor deze test het veld had geruimd voor koud, guur en nat herfstachtig weer. Gewoon winteroutfit aan en gaan met die eh… banaan. 

Vanaf de eerste meters die je met deze Benelli Leoncino Trail maakt springen er twee dingen uit. Ten eerste het blok dat veel sterker aanvoelt dan je van een 500cc tweecilinder verwacht en ten tweede het gemak waarmee de fiets van richting te veranderen is. Ongeacht wat je wilt doen: keren op de weg zonder voet aan de grond te moeten zetten, ruime of juist krappe rotondes nemen, of snelle of juist langzame bochten, de Leoncino Trail doet alles heel intuïtief en geeft je daarbij enorm veel vertrouwen dat je ondanks koud, nat en guur je nergens zorgen om hoeft te maken. 

Wat de motor ongetwijfeld, naast z’n lage gewicht van 170 kilo droog, ook deels aan z’n ontspannen zithouding te danken heeft. Het lekker brede stuur is precies daar geplaatst waar je het verwacht als je op de motor bent gestapt en ook de voetsteunen zitten op de juiste plaats, wat in een actieve, maar nog steeds ontspannen zithouding heeft geresulteerd die je veel overzicht en vertrouwen geeft. Het zadel zit met 835mm op papier misschien aan de hoge kant, maar doordat de motor smal is gebouwd was het voor mij met m’n 1.72 mtr lengte geen belemmering om beide voeten aan de grond te zetten. Het zadel zelf is trouwens uitstekend gevoerd, een dagje sturen leverde geen enkel protest op van mijn achterwerk.

...waar is die fotograaf nou?

Ook de vering is prima op z’n taken berust. Oneffenheden worden door de dikke 50mm upside down voorvork en rechtstreeks afgeveerde en horizontaal geplaatste achtershock netjes geabsorbeerd, terwijl het rijwielgedeelte ook een sportieve rijstijl niet schuwt. Nu moeten we daar wel bij aantekenen dat we gezien koud, guur en nat niet tot het gaatje zijn gegaan, omdat het dus koud, guur en nat was en vering bij 8 graden Celsius heel anders reageert dan wanneer het hoogzomer is. Trouwens, over rijwielgedeelte gesproken, buiten de Metzeler banden, de Bosch ECU en het tweekanaals ABS zijn alle onderdelen van deze Leoncino in eigen (Chinese) huis gemaakt. Inclusief dus de vering en de remmen zelf. Oh dáár! De dubbele 320mm zwevende remschijven weten in combinatie met de dubbele vierzuiger remklauwen voor een behoorlijke vertraging te zorgen, waarbij het aanlegmoment heel voorspelbaar is. Geen agressieve bijters dus, maar gewoon een rem die knijpkracht een-op-een naar remvertraging vertaalt.

Zijn we al aangenaam door het rijwielgedeelte verrast, doet de tweecilinder lijnmotor daar nog een schepje bovenop. Wat heet, noem dat maar een kolenschep. De Leoncino wordt aangedreven voor een 500cc tweecilinder lijnmotor (vooruit, 499,6cc om precies te zijn), die zijn inhoud uit een boring x slag van 69 x 66,8mm haalt en wordt opgegeven voor een topvermogen van 35 kW, ofwel 47,6 pk bij 8.500 toeren en een maximum koppel van 45 Nm bij 5.000 toeren per minuut. In tegenstelling tot de meeste staande twins is Benelli voor een 360° layout gegaan, waardoor de motor als een boxermotor klinkt – net als BMW dat bij de dit jaar uit productie genomen F 800 heeft gedaan. Het geluid dat uit de enkele Nou, nog eentje dan. Om het af te lerenrechtsgeplaatste einddemper klinkt is daarbij niet het enige dat aangenaam is, het blok is dankzij de balansassen over de hele linie trillingsvrij en ook de gasrespons is op geen enkel foutje te betrappen. 

Het meest zijn we echter onder de indruk van hoe sterk deze staande twin aanvoelt. De fiets voelt veel sterker dan je van een 500 twin verwachten zou en voelt ook sterker dan Honda’s CB500 familie, wat toch als z’n directe concurrent kan worden gezien. Nu heeft de CB500 serie weliswaar een staande twin met ‘slechts’ 471cc, met eveneens 47,6 pk (omdat dat dát de wettelijk toegestane maximale waarde is voor het A2 rijbewijs) en 43 Nm koppel, waardoor het op papier elkaars gelijken zouden moeten zijn, maar zo voelt het dus helemaal niet. In het voordeel van deze Leoncino dus. Ongeacht de versnelling gaat de Leoncino er als een speer vandoor en verkeren we eerder (en vaker) dan verwacht in de zone dat er post uit Leeuwarden te verwachten is. Cruisen bij tempo 135 is dan ook geen enkel probleem. 

De souplesse van de staande twin en de (relatieve, we praten uiteindelijk nog steeds over ‘slechts’ 500cc) kracht van onderuit maken dat de Leoncino ontzettend schakellui te rijden is, maar als je dat doet dan mis je wel hoe ontzettend goed de versnellingsbak te schakelen is. Dat je probleemloos zonder koppeling kunt opschakelen zal niemand verbazen, maar het gemak waarmee de bak ook zonder koppeling (en vaak zelfs zonder zelf te blippen) terug te schakelen is, daar nemen we onze hoed voor af. Chapeau. Het mooie is daarbij dat ook wanneer je er een sportieve rijstijl op nahoudt en de motor flink op toeren houdt, dat niet met een excessief verbruik wordt afgestraft: het hoogste verbruik lag op 1:21,6 (4,6/100 voor de Belgen onder ons), de laagste waarde was 1: 25,1 (3,9/100). 

Conclusie

Het heeft een tijdje geduurd, maar sinds de aanstelling van Moteo 2Wheels als importeur voor de Benelux kunnen ook wij eindelijk genieten van de nieuwe koers die Benelli heeft ingezet sinds de overname van QJ in 2005. Na een eerdere kennismaking met de product line-up en een uitgebreidere test van de TRK502 in het zonovergoten Italië kon konden we nu voor het eerst ook in eigen land rijden met de laatste aanvulling voor dit jaar: de Leoncino Trail, de iets avontuurlijkere versie van de Leoncino die gelijktijdig op de markt is gezet. 

De Leoncino Trail wordt aangedreven voor dezelfde 500cc tweecilinder als de TRK502, maar voelt in deze Leoncino veel sterker aan. De tweecilinder loopt zijdezacht, voelt over de hele linie lekker sterk aan en klinkt als een boxertwin, waardoor je al snel veel harder rijdt (en wilt rijden) dan je gevoel je zegt. Tel daar het goede rijwielgedeelte met dito vering, gunstige verbruik van 1 op 25 en scherpe prijs van € 7.499,- (€ 6.399,- BE) bij op en je kunt niet anders dan concluderen dat Benelli hier iets scherps heeft neergezet.

Blok loopt fantastisch, stuurt heel licht en vertrouwd, verbruik, prijs

Display had fraaier gekund, 't had best een stuk warmer en droger mogen zijn

Technische gegevens