Schakelas onvoldoende sterk
De terugroepactie betreft de Yamaha MT-09 Y-AMT en TRACER 9 GT+ Y-AMT. Volgens Yamaha is bij het ontwerp van de transmissie onvoldoende rekening gehouden met de belasting waaraan de schakelas tijdens het schakelen wordt blootgesteld. Door herhaald schakelen kan de as uiteindelijk breken.
Aanvankelijk kan dat leiden tot schakelproblemen, maar in het ergste geval valt het Y-AMT-systeem volledig uit. Schakelen is dan niet meer mogelijk en de motor kan niet verder rijden.
Dat is bij Y-AMT extra vervelend. Yamaha’s Automated Manual Transmission maakt gebruik van twee elektronische actuatoren die de koppeling en versnellingsbak bedienen. De rijder kan kiezen tussen volledig automatisch schakelen of handmatig schakelen via schakelaars op het stuur. Een conventionele schakelpook en koppelingshendel ontbreken.
Het probleem zit dus niet in de elektronische aansturing, maar in de mechanische constructie van de transmissie. Yamaha heeft vastgesteld dat de schakelas onvoldoende sterk is om de herhaalde belasting te weerstaan.
Terugroepactie inmiddels in drie landen
Yamaha Japan maakte de terugroepactie op 29 september bekend, waarna de campagne op 30 september van start ging. Daar betreft het 1.289 motorfietsen: 686 exemplaren van de TRACER 9 GT+ Y-AMT en 603 exemplaren van de MT-09 S, zoals de Y-AMT-uitvoering op de Japanse markt wordt aangeduid. De betrokken motorfietsen zijn geproduceerd tussen juni 2024 en augustus 2026, afhankelijk van het model.
Maar Japan blijkt niet de enige markt waar het probleem speelt. Ook Yamaha Taiwan heeft op 30 september een terugroepactie aangekondigd. Daar gaat het om 111 exemplaren van de MT-09 Y-AMT, geproduceerd tussen juli 2024 en juni 2026.
Inmiddels is de terugroepactie ook in Europa opgedoken. De Finse transportautoriteit Traficom heeft de campagne geregistreerd onder nummer MC320. Daar betreft het 40 exemplaren van de MT-09 en TRACER 9 met Y-AMT. Als verantwoordelijke fabrikant staat Yamaha Motor Europe vermeld.
Daarmee komt het aantal officieel teruggeroepen motorfietsen in deze drie landen op 1.440 exemplaren. Het daadwerkelijke wereldwijde aantal zal naar verwachting aanzienlijk hoger liggen.
Kwestie van tijd
Dat de terugroepactie inmiddels in Japan, Taiwan en Finland is bevestigd, maakt duidelijk dat het probleem zich niet tot één markt beperkt. Het gaat immers om een constructiefout in een transmissie die Yamaha wereldwijd toepast. Er is geen aanwijzing dat de Japanse modellen over een afwijkende versnellingsbak beschikken.
Het lijkt dan ook vooral een kwestie van tijd voordat meer landen de terugroepactie officieel bekendmaken. Dat dergelijke meldingen niet gelijktijdig verschijnen, is niet ongebruikelijk. De registratie en communicatie van terugroepacties verlopen per markt via verschillende instanties en procedures. Vooral in Europa kan het geruime tijd duren voordat een terugroepactie in de openbare registers verschijnt.
Welke productieseries precies getroffen zijn, moet nog blijken. Dat hangt onder meer af van het moment waarop Yamaha de aangepaste schakelas in productie heeft genomen.
Yamaha vervangt bij alle betrokken motorfietsen de schakelas door een aangepaste uitvoering. De werkzaamheden worden kosteloos uitgevoerd door officiële Yamaha-dealers.
Niet voor het eerst
Opmerkelijk genoeg is het niet de eerste keer dat Yamaha een terugroepactie moet uitvoeren vanwege een onvoldoende sterke versnellingsbakconstructie.
Eind 2020 moest de fabrikant de FJR1300 wereldwijd terugroepen. Bij de overgang van een vijf- naar een zesversnellingsbak had Yamaha de transmissie compacter geconstrueerd om ruimte te creëren voor de extra versnelling. Uiteindelijk bleek het tandwiel van de tweede versnelling onvoldoende sterk om de belasting te weerstaan.
Onder zware belasting kon het tandwiel breken, met als mogelijk gevolg een vastlopende versnellingsbak en zelfs een blokkerend achterwiel. Yamaha verving destijds de betreffende transmissieonderdelen door een versterkte constructie en paste tegelijkertijd de ECU-software aan.
Daarmee was het verhaal echter nog niet afgelopen. Eind 2021 volgde een tweede terugroepactie voor de FJR1300, omdat de aangepaste ECU-software onder bepaalde omstandigheden te vroeg ingreep. Daardoor kon de motor onverwacht sterk aan vermogen verliezen.
Met de huidige Y-AMT-terugroepactie wordt Yamaha opnieuw geconfronteerd met een transmissieonderdeel dat onvoldoende sterk blijkt. Het verschil is dat bij de FJR1300 een tandwiel kon breken, terwijl het bij de Y-AMT-modellen om de schakelas gaat.
Voor eigenaren van een MT-09 Y-AMT of TRACER 9 GT+ Y-AMT is het voorlopig wachten op de officiële communicatie van Yamaha in hun eigen land. Gezien de aard van het defect en de inmiddels bevestigde terugroepacties in Japan, Taiwan en Finland ligt het voor de hand dat ook andere markten zullen volgen.
